Archive for the ‘kruiden’ Tag

Planten, mooi en nuttig, en gewoon wat mooie bloemen.   24 comments

Tijdens een wandeling zag ik de Wilde peen staan, het is een mooie bloem, maar ook gezond.

Wilde peen - Daucus carota, juli 2015

Wilde peen – Daucus carota – ook vogelnestje genoemd.

De plant is tweejarig en voordat de Wilde peen kan gaan bloeien heeft deze plant koude nodig, in het tweede jaar gebruikt
de plant dan de opgeslagen voedingsstoffen uit de wortel om dan verder te groeien, bloeien en ontwikkelen. De penwortel
is wit en vertakt, ook niet zo vlezig als de ons bekende oranje wortels, maar niet minder aan betacaroteen, Vitamine C, B1, 
B2 en vitamine A. Het is een tevens een medicinale plant, de wortels ondersteunen de functie van de nieren om afvalstoffen
af te voeren en de zaden hebben een verwarmend effect. 

Wilde peen - Daucus carota

De wortels zijn over het algemeen dun en moeten voor de bloei worden geoogst, de zaden kan je zelf zaaien en het is
ook een grappige plant tijdens de bloei mooi, en na de bloei buigen de buitenste stralen zich naar binnen en dan ziet het
er uit als een vogelnestje, de bijnaam is dus niet voor niets.

Wilde peen - Daucus carota, zaadscherm

De zaden moeten nog even rijpen.

Wilde peen - Daucus carota, onderkant

Zelf vind ik de Wilde peen wel wat op het Duizendblad lijken, daarom de onderkant als herkenning. De Wilde peen is de
voorloper van onze bekende oranje worteltjes en die zijn verkregen door kruisingen. Pas omstreeks de 17e eeuw zijn
de oranje wortels over Europa verspreid. De bloemschermen zijn goed te gebruiken in salades en als thee gezet van
de bloemschermen bevordert deze thee spijsverteringsproblemen. De wortels kunnen ook rauw gegeten worden.
Wel blijft het oppassen met de in het wild groeiende planten, ze lijken n.l. ook veel op de gevlekte schering en die zijn
niet zo gezond en zelfs zeer giftig.

Klaverzuringknol - Oca - Oxalis tuberosa

Bladeren van de Oca (Oxalis tuberosa) of Klaverzuringknol.

Dit is een knolgewas uit de Andes, maar eigenlijk niet geschikt om hier in Nederland te kweken, de plantjes groeien dan
wel prima, maar de knolvorming begint pas als hier de winter invalt, dus te laat om in de winter te gaan oogsten. Het is
wel mogelijk deze knol in een kas te kweken. Oca is ooit in Nederland geïntroduceerd als vervanger van de aardappel,
en dat omstreeks 1830, maar het is hier nooit aangeslagen in tegenstelling tot Nieuw-Zeeland waar het wel is gelukt, de
knollen worden wel geteeld in Midden- en Zuid-Amerika en ook nog in Nieuw-Zeeland. De knollen zijn al 6000 jaar bekend,
helaas is De Kruidhof nu gesloten, maar de planten gaan ook nog bloeien.

Oxallis_tuberosa knollen

Foto van internet.
De knollen kunnen worden gekookt, gebakken, gefrituurd, zoetzuur ingelegd worden, of rauw met suiker gegeten, ze
zien er in ieder geval heel wat vrolijker uit de de gewone saaie aardappel en zijn even voedzaam.

Vrouwenmantel - Alchemilla mollis

Vrouwenmantel – Alchemilla mollis

Ook dit is van oudsher een medicinale plant en werd vroeger gebruikt bij vrouwen met menstruatie problemen en na
zwangerschappen, de naam is dan ook verbonden aan de bescherming van vrouwen.

Vrouwenmantel - Alchemilla mollis. Met druppels

Aan de Vrouwenmantel zijn veel mythes verbonden, In de bloei is de plant erg mooi, maar ook zonder bloemen is het een
prachtig gezicht dat de druppels op de bladeren blijven als het heeft geregend of na dauw. Heel vroeger dachten de Alchemisten
(vandaar de Latijnse naam Alchemilla) dat ze als ze de druppels verzamelden dit het puurste hemelwater was, en dit water
gebruikten ze dan ook bij hun pogingen om goud te maken. De plant is altijd opgedragen aan vrouwen, eerst aan Venus, daarna
aan de Germaanse godin Freija, en na de komst van het christendom aan Maria. Het vrouwenmantel staat dan ook voor de
mantel van de heilige Maria.

Dahlia - Bora Bora

Zomaar nog even wat mooie bloemen, dit is de Dahlia – Bora Bora

Breedklokje - Campanula latifolia

Het Breedklokje – Campanula latifolia

Moerasbloemen eind mei 2015

Twee keer per jaar bloeit het Moerasbloempje – Limnanthes douglasii, de honingbijen zijn er dol op, en het
Moerasbloempje zaait zichzelf.

Knop van de Sudeley Castle roos

Zelfs nu nog zitten er knoppen in de rozen.

Kardoen - Cynara cardeenculus

De Kardoen – Cynara cardunculus, een trekpleister voor bijen en hommels, maar ook eetbaar, het is familie van de
artisjok en het meest worden de bloemknoppen, de vezelige bladstelen en de middennerf gegeten.

Geplaatst14 oktober 2015 doorAnn McDunn inBloemen, Foto's, Kruiden, Natuur

Getagged met , , , , ,

Moeder en kind, wandelen in de zomerzon.   34 comments

Dicht bij huis kan je ook heerlijk wandelen, vooral in de zomer als er overal bloemen en kruiden bloeien.

Bernagie - borago officinalis of komkommerkruid

Bernagie – Borage officinalis of komkommerkruid.

Het woord officinalis zegt het al, het is een geneeskrachtig kruid, bij de Romeinen en Grieken was het kruid al heel lang
bekend. Uit de Borage wordt ook olie gewonnen, er zit o.a. een hoog gehalte Gamma-linoleenzuur, zink, magnesium en
Vitamine B6 in, en wordt heel veel gebruikt in de voedingssupplementen industrie. Ook zijn de jonge blaadjes erg geschikt
om te eten als spinazie of sla. In het Middellandse-Zeegebied wordt de borage veel gebruikt in salades. Voor wie een heel
mooi opgemaakte taart of cake wil maken, zijn de bloempjes erg geschikt, even vochtig maken en suikeren, op de cake
of taart schikken en alles gewoon opeten. Een kruid naar mijn hart.

Bij, niet alleen vlinders houden van de budlea, 2015

De Vlinderstruiken (Buddleja davidii) hebben weer uitbundig gebloeid, maar jammer genoeg waren er dit jaar weinig vlinders, 
wel fijn voor de bijen, hommels en wespen er was genoeg nectar te halen. Voor mensen die pas een Vlinderstruik hebben geplant,
is het belangrijk te weten dat deze struiken aan het eind van de zomer worden gesnoeid, niet te veel, want in de lente moet het nog  
een keer, tot op ongeveer 50 cm. hoogte, zo voorkom je houtvorming en een struik die wel 4 meter hoog kan worden.

De Kruidhof, Natuurmarkt, 5 aug. 2015, Tabak - Nicotiana tabacum

Wie rookt denkt meestal niet aan wat er aan een sigaret, sigaar of shaggie vooraf is gegaan, daarom een foto genomen
in de Kruidhof van de bloeiende tabaksplant – Nicotinia tabacum.

Na het nemen van veel foto’s is het dan tijd voor mijn kleine Mandy om lekker los te hollen in het hoge gras met de vele
wilde bloemen, ze is er dol op en soms kan ze mij niet meer vinden Knipogende emoticon

Mandy, leuk plekkie maar waar is moeder. 20 aug. 2015

Lost and alone!

Mandy, als ik er niet kan vinden ga ik wel staan, 20 aug. 2015

Dan maar op m’n achterpootjes staan, en ja hoor ik zie haar!

Dat ze er als we thuis zijn gekomen moet worden gekamd is geen wonder, maar het is altijd heerlijk als hondjes zo genieten
van de natuur, wat dat betreft hebben we het zeker met elkaar getroffen.

Alsem - Artemisia absinthium, bloempjes

Ook de Alsem – Artemisia absinthium – bloeide rijkelijk. De knoppen worden gebruikt in de dranken Vermout en absint,
deze laatste drank is bij veel gebruik erg schadelijk en kan leiden tot zenuw- en hersenbeschadiging, als Vincent van Gogh
wat minder van deze drank had gedronken, was het beter met hem afgelopen. De crisis van de twee laatste jaren van
deze grote schilder worden in verband gebracht met het overmatige gebruik van deze geelgroene drank, en het heeft
hem niet alleen een oor gekost. Veel oude meesters hebben absint gedronken, o.a. Paul Guiquin en Henri Toulouse-Lautrec,
ook veel schrijvers dronken het in die tijd, en noemde de drank De Groene Fee. Aan het eind van de 19e eeuw is de
productie en consumptie van absint aan banden gelegd en pas na ongeveer honderd jaar was het weer vrij te koop. Deze plant
staat op de Nederlandse rode lijst van de planten als vrij zeldzaam, maar in een tuin wil het prima groeien en bloeien. De naam
Artemisia is afgeleid van de Griekse godin Artemis en absinthium betekent in het oud Grieks ongenoegen.

Bloeiende Salie - Salvia officinalis

Ook de Salie – Salvia officinalis -  bloeide prachtig in mijn postzegeltuin, ook dit is een geneeskrachtig kruid, echte Salie
is o.a. rustgevend en ontsmettend, het wordt gebruikt in tandpasta’s. Gekookt in melk is het een oud rustgevend middel
Wie Saliemelk dronk, werd dan ook Jan Salie genoemd, waarschijnlijk omdat degene suf overkwam.

Nog even zomaar wat zomerse plaatjes.

Druivenranken achter buiten 2015

Dit jaar eigen druiven langs de schutting.

Eendagslelie - Hemerocallis

Eendagslelie – Hemerocallis – stralend in de zon.

Grote egelskop - Sparganium erectum, 2015

In een slootje stond een prachtige Grote egelskop – Sparganium erectum.

Hortensia - Indian Summer, op z'n mooist.

Hortensia- Indian Summer.

Kamperfoelie - eind juli 2015

Heerlijk geurende Kamperfoelie.

Lelie - Lilium Tango Graffity

Lelie – Lilium Tango Graffity.

Mandy, aug. 2015, ja hoor ze ziet weer een libel

Gaan we nu eens verderop moeder!

Roos - Sudeley Castle, in de regen 2015

Mijn Sudely Castle roos in de regen, deze struik is wel 20 jaar oud en de naam van de roos weet ik niet eens, gekocht
van de baron van Sudely Castle in de Cotswolds, Engeland, en ieder jaar zijn er meer heerlijk geurende rozen.

Eikeltjes I sept. 2015

Ze waren er al vroeg, en ik sluit af met het een versje van Freek de Jonge:

Wij zijn de kleine eikeltjes,
blij dat ‘t guur en herfstig is.
Wij hebben kleine pukkeltjes,
en hopen dat ‘t geen herpes is.

Aangezien het inmiddels herfst is, kom ik hier nog terug met zomerse foto’s en weetjes over bloemen en planten, de herfst is
mooi, maar er gaat voor mij niets boven de lente en de zomer.

Mandy, zucht, dat wordt weer kammen

Tsja en toen moest er weer gekamd worden, maar ook Mandy heeft een lijfspreuk van Freek de Jonge,
NIEMAND IS GELUKKIG, WEES NIEMAND.

De brandnetel is geen onkruid!   18 comments

Heel vaak hoor je “kijk uit er staan hier allemaal brandnetels”, natuurlijk is het niet prettig die jeukende rode bulten maar als iedereen had geweten hoe heilzaam deze vervelende prikplanten zijn, dan hadden veel mensen met gebrek aan vitaminen W.O.II beter door gekomen. Er zijn twee soorten brandnetels, maar beide hebben al sinds de oudheid de bekendheid vanwege hun geneeskracht en de vitaminen, ijzer en mineralen die deze planten bezitten.
 
Grote brandnetel (Urtica dioica)
 
grote brandnetel            hoezo prikken
 
De brandnetel groeit bijna overal ter wereld, met uitzondering van de tropische gebieden van Afrika en Zuid-Amerika. De Grote brandnetel kent ook variaties, sommige ondersoorten missen bijvoorbeeld de brandharen. De grote brandnetel kan héél groot worden wel tot 4 meter hoogte. De naam Urtica dioica komt van het Latijnse uro “ik brand”, wat verwijst naar de brandharen van de plant, en het Griekse dioica “twee huizen” wat verwijst naar de mannelijke en vrouwelijke planten. De Nederlandse naam (brandnetel) is afkomstig uit het Angelsaksisch en is afgeleid van het woord noedle of naald. Dat wij een brandend gevoel en zelfs blaren kunnen krijgen komt omdat er brandharen aan de stengel en het blad zitten. Aan de top van de brandhaar zit een weerhaakje. Bij aanraking komt het weerhaakje in de huid vast te zitten en breekt de knop van de brandhaar af en komt een mengsel van mierezuur, acetylcholine, histamine, serotonine en een nog niet bekende stof naar buiten die de nare gevolgen veroorzaken. De histamine zorgt ervoor dat de haarvaatjes in de huid zich verwijden, en het mierenzuur prikt. Maar de natuur zou de natuur niet zijn als er geen oplossing voor deze ongemakken waren, daar ga ik later op in. Brandnetelbladeren hebben een hoge voedingswaarde. Ze bevatten een grote hoeveelheid chlorofyl, tot 100 mg vitamine C per 100 gram, tannine, glucocininen (verlagen het bloedsuikergehalte), azijn- en mierezuur, B-vitaminen, provitamine A, histamine, cellulose, fytonciden, calcium (bekend geworden door de urticalcin tabletjes van Dr. Vogel) kalium, ijzer, fosfor, magnesium enz. De gedroogde bladeren bevatten 20% eiwitten en ongeveer 2% vetten. De grote brandnetel is een vaste plant in tegenstelling tot de:
 
Kleine brandnetel (urtica urens)
 
brandnetel kleine    Brandnetel kleine (Urtica urens)
 
De Kleine brandnetel is een eenjarige plant. Ze ontkiemt vroeg in de lente bij temperaturen van ongeveer 0 graden en groeit onder gunstige omstandigheden zeer snel. Kort daarna worden de jonge planten als groente of kruid verzameld. Dit gebeurt iets later dan bij de Grote brandnetel, die overwintert en scheuten produceert uit de kruipende wortelstok. Goed ontwikkelde planten kunnen beter niet gebruikt worden omdat het gevaar bestaat dat ze teveel nitraten bevatten. Ook de Kleine brandnetel is een heilzaam kruid dat vele vitaminen, ijzer en mineralen bevat die ook in de Grote brandnetel voorkomen.
 
Wat we allemaal met brandnetels kunnen doen en tips.
 
I: Als geneeskruid:
 
Brandnetels stimuleren de stofwisseling en de vorming van bloedcellen en gaan ontstekingen van de urinewegen tegen. Ook ondersteunen ze de behandeling van diabetes en reuma, ook reguleert het de spijsvertering en bevordert het urineren en de afscheiding van gal. Vers sap van de bladeren wordt vaak gebruikt in voorjaarskuren en van de verse en gedroogde delen kan een aftreksel gemaakt worden om het haar mee te wassen. Brandnetels worden ook in haarwater gebruikt. Brandnetelspiritus wordt gebruikt voor behandeling van de hoofdhuid en haren tegen roos en vet haar. Brandnetelgier is een middel dat gebruikt wordt ter bestrijding van allerlei soorten luis en rupsen. Hiervoor moeten forse brandnetels 24 uur in een emmer met schoon water op een koele plaats worden gezet. Daarna prikkelt het water en kan gebruikt worden in een verstuiver.
 
II: Als voeding:
 
Voor de bereiding in de keuken moeten de brandnetels goed gewassen worden en overgoten met kokend water, zodat ze hun brandende eigenschappen kwijt raken. Jonge brandnetelstengels van de Grote brandnetel kunnen als een soort spinazie gegeten worden, in het voorjaar smaken de ongeveer 20 cm. lange stengels het beste. Zeer jonge stengels kunnen als sla gegeten worden. De bladeren en jonge stengels kunnen toegevoegd worden aan theemengsels, soepen en ommeletten, ook kunnen ze toegevoegd worden aan salades, roerei, gehakt, broodbeleg en vullingen voor hartige desserten. Jonge brandnetels zijn zeer geschikt als veevoer, geiten eten de grote brandnetel zelfs graag vers en konijnen lusten graag jonge brandnetels die nog geen brandharen hebben, dit vanwege het hoge eiwitgehalte.
 
Brandnetelsoep met spek
 
Ingrediënten
Een schaal jonge brandnetels, 1 el olie, 2 el bloem, 50 gram spek, 1.25 ltr. bouillon, zout, gemalen peper, 1 potje zure room, 50 gram kaas
Bereiding
Het fijngehakte spek in de olie gaar bakken. Bloem toevoegen en al roerend meebakken. Langzaam en al roerend de bouillon erbij gieten en zacht laten koken. Gewassen, fijngesneden brandnetels toevoegen en 10 minuten mee laten koken. De room door de soep roeren en op smaak brengen met zout en peper; serveren met wat geraspte kaas erover. Er zijn uiteraard nog veel meer recepten om brandnetelsoep te maken. Een Friese specialiteit is de brandnetelkaas.
 
brandnetel    brandnetel
 
III: Overige toepassingen:
 
Uit de stengel van de Grote brandnetel worden vezels gewonnen en verwerkt tot neteldoek, de plant werd ook gebruikt bij de productie van papier en lange tijd werd de Grote brandnetel voor het verven van wol gebruikt.
Voor de mensen die graag foto’s nemen van vlinders, op de brandnetel komen ongeveer 50 vlindersoorten voor o.a. Atalanta en Distelvlinder. De Atalanta, Dagpauwoog, Kleine vos, Gehakkelde aurelia, enkele uiltjes en het Landkaartje leven alleen van de Grote brandnetel.
Zelf heb ik het vaak gedaan maar pluk flinke bossen jonge frisse brandnetels en hang die te drogen op slaapkamers e.d. de etherische olieën komen dan vrij en waar de brandnetels gedroogd worden zal het heerlijk gaan geuren.
 
IV: Tot slot:
 
Natuurlijk moet iedereen die brandnetels gaat plukken tuinhandschoenen aan doen, maar mocht er ondanks dat toch een aanraking zijn en voelt het branderig aan, meestal staan vlak bij brandnetels wel weegbree en anders kan de dovenetel ook uitkomst bieden, verpulver de bladen van de weegbree of de dovenetel en smeer dat op de branderige plekjes het leed is dan snel geleden. Door dit stuk over de brandnetel hoop ik dat veel mensen toch anders gaan kijken naar dat ellendige onkruid. Ook de smalle weegbree (Plantago lanceolata) is een geneeskrachtige plant, maar dat is weer een ander verhaal.
 
Dovenetel     dovenetel    weegbree
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Geplaatst13 januari 2008 doorAnn McDunn inKruiden

Getagged met ,