Archief voor juli 2012

ROZEN, een beetje geschiedenis, mythen en legenden.   21 comments

Hoeveel ik ook van alle bloemen, kruiden en andere planten hou, de roos blijft één van mijn lievelingsbloemen, misschien wel mede omdat het een bloem is die iedereen kent, zelfs mannen die over het algemeen niet zoveel namen van bloemen weten kennen de rozen. Nu bloeien de rozen volop en met de wind worden de zoete geuren meegevoerd en ik weet dat het niet alleen maar onzin is dat mensen van rozengeur blij worden, ik word er in ieder geval wel blij van en ik denk dat er velen zijn die ook blij zijn met de prachtige en vaak zoet geurende rozen in hun tuin, of is iedereen bekend met rozen omdat ze al zo ontzettend lang bestaan, in mijn optiek zit er een magisch tintje aan rozen die mensen vol bewondering laten kijken naar de koningin van de bloemen.

Roos, Damascener) in mijn tuintje, juni 2012

Damascener roos

De fossielen van de eerste wilde rozen zijn zo’n 35 miljoen jaar oud en dat is dus ouder dan de mens, er zijn resten gevonden van de doornen en bladeren en de mens is dan ook vanaf het begin geconfronteerd met het geslacht Rosa. De oerroos had maar 5 of 7 geurende blaadjes met wat meeldraden en ze waren wit of roze, inmiddels zijn er 100 wilde (botanische) rozen en meer dan 13.000 gecultiveerde soorten. Het cultiveren van rozen is zo’n 5000 jaar geleden begonnen in Azië waarschijnlijk in China. In China begon het echte tuinwerk 2700 v. christus en ook daar zijn veel soorten gecultiveerd, in het oude China bestonden enorme rozenvelden en in de keizerlijke bibliotheek waren 500 boeken te vinden over de teelt van rozen.

Wilde roosjes (Hondsroos -  Rosa Canina) wit, juni 2012

Wilde geurende roosjes (Hondsroos – Rosa canina) zo moeten de oerroosjes eruit hebben gezien.

De oude Egyptenaren waren min of meer bezeten van rozen en gebruikten zo overal voor, zo zou Cleopatra rozenblaadjes centimeters dik op de vloeren van haar paleizen hebben laten strooien en in oude tombes zijn resten van bloemenkransen gevonden waar ook rozen bij zaten. Gegeten werden rozenblaadjes ook in die tijden en het lievelingskostje van keizer Nero was rozenpudding! Zijn gasten werden meestal bedolven onder rozenblaadjes. De Romeinen hingen rozen boven deuren waarachter geheime vergaderingen werden gehouden en uit die tijd stamt dan ook de term “sub rosa” (Latijn voor onder de roos) en er werd geacht dat wat er besproken werd ook geheim zou blijven, en dat is iets waar ik dan weer ernstig aan twijfel.

Roos, Rosa broceliande, 29 juni 2012

Rosa broceliande

Voor de sommige boeren in de oude tijd bij de Romeinen waren de rozen eigenlijk niet zo gewild omdat enkele Romeine leiders zo ontzettend veel rozen gebruikten werd de bevolking gedwongen rozen te telen in plaats van voedsel, maar er waren veel gerechten die bereid werden met rozen dus echt honger zal de bevolking er niet door hebben gekregen. Bij de ceremoniële feesten “Rosalica – rozenfeesten” offerden de Romeinen gerechten met rozen aan hun goden in de eerste plaats aan de grote liefdesgodin Venus. De rozen werden niet alleen gewaardeerd om hun kleuren en geuren maar werden ook gebruikt als medicijn, als basis voor parfums en voor het maken van rozenwater. Rozen zijn ook al heel vroeg bekend in Perzië en Griekenland. Door de eeuwen heen zijn meisjes genoemd naar rozen, zoals b.v. Rosa, Roos(je) en de Spaanse meisjesnaam Rosalia (rozenslinger). Toen het christendom begon door te dringen raakte alle gebruiken met rozen bij de Romeinen wat in de vergetelheid omdat de christenen het decadent vonden rozen aan goden te offeren, later zijn daar echter mythen en legenden uit voortgekomen die wel pasten bij het christendom.

Rozen, wit, juni 2012

Klimroos

In de 13e eeuw maakte Edward de Eerste (1272 – 1307) de roos tot het symbool van Engeland. Door Joséphine de Beauharnais, de eerste echtgenote van Napoleon kwam de roos weer helemaal terug van weggeweest, keizerin Joséphine (1763 – 1814) richtte bij haar huis Malmaison een rozentuin in waarin alle toen bekende rozen stonden, ze liet ook veel soorten komen uit Engeland en China, vanaf die tijd werden de rosaria’s (rozentuinen) zeer populair in de 18e en 19e eeuw, na de jaren 30 van de afgelopen eeuw zijn er jammer genoeg heel wat rosaria verdwenen, de kosten werden te hoog door het vele onderhoud, maar er zijn er nog veel te bewonderen zelfs in Nederland zoals o.a. het Rosarium in het Westbroekpark in Den Haag, het Rosarium in Utrecht, het Rosarium in Winschoten en in iets mindere mate (mede door slecht of onkundig onderhoud) in Buitenpost in de Kruidhof, al is daar natuurlijk veel meer te zien dan alleen rozen. Zelf vind ik de rozentuinen bij de kastelen in Engeland nog steeds het mooist maar dat komt misschien wel omdat ik die in Frankrijk nog nooit heb gezien.

Rozen, Abraham Darby, juni 2012

Abraham Darby, aan een struik zo volgeladen….

De oude rozen zijn o.a. de Damascener rozen, muskusrozen, Bourbon rozen en Gallicarozen die oorspronkelijk uit de Oriënt komen en van de oude rozen stammen alle rozen af die wij nu kunnen bewonderen. Het christendom heeft toch veel symbolen overgenomen van de Romeinen, zo werd het de bloem van Maria (eens het symbool van Aphrodite en Venus) Maria is de witte roos zonder doorns, de rode roos staat voor het bloed van jezus, de vijf blaadjes voor zijn wonden, ook bestaat de legende dat de eerste roos wit was en zonder doorns en groeide in het Hof van Eden, toen Adam en Eva moesten vertrekken werd de roos rood en kreeg doorns. De roos werd ook het symbool van enkele katholieke heiligen, van de heilige Theresia van Lisieux wordt beweerd dat zijn heeft gezegd “ik wil het rozen laten regenen op aarde” Theresia wordt vaak afgebeeld met rozen, ook Rosalia van Sicilië en Rosa van Lima (Peru) worden vaak afgebeeld met rozen.

Roos, pas ontloken knop van de Graham Thomas, 4 juli 2012

De pas ontloken knop van de Graham Thomas

In oude geschriften wordt de roos in verband gebracht met Boeddha, Visjnoe, Confucius en Mohammed, van de laatste wordt gezegd dat de roos zou zijn ontstaan uit een zweetdruppel op het voorhoofd van Mohammed tijdens zijn tocht naar de hemel. Ieder geloof claimt dus de roos en alle geloven gaan daarmee terug naar de Romeinen en de Grieken. Zo zou de Griekse godin van de bloemenwereld Chloris de roos hebben gemaakt. Als ze op een dag het dode lichaam van een beeldschone nimf vindt vraagt ze aan Aphrodite schoonheid en aan Dionysus een heerlijke zoete geur, toen ging ze naar Zephyrus (de god van de Westenwind), deze blies de wolken aan de kant en zo kon Apollo zijn stralen over het lichaam laten gaan, door de warmte van Apollo kon de bloem gaan groeien, de nimf werd de eerst geboren roos, die overigens door Eros werd geschonken aan de god van de stilte Harpocrates en daar zou dan weer de term sub rosa uit voortgekomen zijn.

Rosa Rugosa, mei 2012

Perkroos – Rosa rugosa

In een Romeinse mythe is Cupido onhandig en morst nectar die hij naar de goden op de Olympus moet brengen, uit de druppels nectar op de grond groeien de eerste rozen. Een andere mythe vertelt het verhaal van de mooie Rodanthe, het meisje wordt achtervolgd door heel veel bewonderaars en die willen haar maar niet met rust laten. Diana, de godin van de jacht grijpt dan in en ze verandert Rodanthe in een roos en de hardnekkige bewonderaars in de doorns. Ook een mythe van de Romeinen is gewijd aan Venus, ze was verliefd op Adonis en de god Mars was daar zo ontzettend kwaad over dat hij Venus witheet gaat achtervolgen, Venus valt in een bloembed en bezeert haar been en uit de bloeddruppels onstaan de rode rozen terwijl uit haar tranen de witte rozen ontstaan.

Engelse gele roos met knoppen in m'n tuintje, juni 2012

De Graham Thomas in volle bloei

Er is ook een Hindoe legende over de roos, Brahma en Vishnoe hadden ruzie over welke bloem nu eigenlijk het mooist was de roos of de lotus, Brahma vond de lotus het mooist maar Vishna hield het bij de roos. Brahma had echter nog nooit een roos gezien, maar toen hij er eentje zag moest hij Vishna gelijk geven. Vishna is later getrouwd met Lakshmi, die godin zou zijn ontstaan uit 1008 kleine en 108 grote rozenblaadjes. Uit Arabië komt de volgende legende, de nachtegaal werd verliefd op een prachtige witte roos, de vogel had tot nu toe alleen maar wat getjilpd maar door zijn liefde bracht hij prachtig gezang voort, de nachtegaal was zo verliefd dat hij zich tegen de roos aandrukte en doorboord werd door een doorn, zijn bloed kleurde de witte roos voor altijd rood.

Rozen wit, 29 juni 2012

Zo zijn er nog ontzettend veel meer mythen en legenden over de roos, maar door de eeuwen heen en in alle geloven komt de roos voor, geliefd, geërd, bewonderd, geschonken, gekregen en geofferd, en dan heb ik het nog niet eens over de rozenkrans of paternoster gehad, dat is een gebedssnoer in gebruik bij de katholieke kerk, de rozenkrans bestaat uit 5 grote kralen voor het onze vader en 50 kleine kralen voor de weesgegroetjes en alweer volgens de legende dankt de rozenkrans haar naam aan Maria, iedere keer dat er een weesgegroet wordt gebeden schenkt men haar een mooie roos! Hierbij moet ik toch nog heel even denken aan een klein meisje met knokige knietjes die op een hard houten bankje voor straf weesgegroetjes moest bidden, niet wetende dat ze daarmee rozen aan Maria gaf.

Graham Thomas - Engelse roos in de regen, juni 2012 

De Graham Thomas houdt helemaal niet van veel regen!

Perkroosjes - Satina, 29 juni 2012

Perkroosjes Satina

Roos in mijn tuintje, 4 juli 2012

Zomaar een prachtige roos uit m’n tuintje.

Na het lezen en bekijken van dit blog denk ik dat niemand voorlopig nog een roos kan zien Knipogende emoticon

Geplaatst5 juli 2012 doorAnn McDunn inBloemen, Natuur, Sagen, Mythen en Legenden