Pasen, paaseieren, paashaas, mythen en legenden   13 comments

 
Bloemen voor de Paasdagen
 
Ieder jaar vieren we Pasen of we doen het niet natuurlijk, want wat vieren we nu eigenlijk? Een paasei is altijd leuk om te krijgen evenals een bloemetje voor de paas en een paas-ontbijt is ook niet weg, vaak is het ook een gelegenheid voor kinderen om naar hun ouders te gaan, want het is Pasen. Is dat dan alles en waarom vieren we het eigenlijk nog? Pasen is een feestdag in de lente, maar het feest zelf vindt zijn oorsprong ruim voor het ontstaan van het christendom. Pasen duurt twee dagen, ja dat weten wij ook wel hoor ik denken, maar pasen in het christendom verwijst ook naar de vijftig dagen durende periode van het kerkelijke jaar vanaf het paasfeest tot Pinksteren gedurende welke de christenen hun jaarlijkse paasplicht mogen vervullen. De periode van het paasfeest tot Hemelvaartsdag duurt veertig dagen en aan het paasfeest laten christenen Goede Vrijdag (de kruisiging en dood van Jezus) vooraf gaan. Via het joodse geloof is het paasfeest pas een feest geworden ter nagedachtenis van de opstanding van Jezus.
 
paaseitjes  paasei
In het joodse feest Pesach, waarin de uittocht uit Egypte wordt herdacht, wordt een hardgekookt ei of gebraden ei neergelegd op de schotel die op séderavond wordt gegeten, samen met de botjes van een lam. Dit staat symbool voor het offer dat de joden de avond voor de uittocht brachten.
 
sédermaaltijd  sédermaaltijd
 
Ook in Slavische landen zoals Polen en Roemenië zijn eieren bekend als vruchtbaarheidssymbolen gebruikt tijdens lente-rituelen. De traditie van het beschilderen van eieren staat daar bekend als pisanki en er wordt bijzonder veel werk van gemaakt. De Russische tsaren, de eerste was Alexander III en zijn opvolger Nicolaas II gaven hun echtgenotes bijzonder kostbare eieren die gemaakt waren door Peter Carl Fabergé (hij maakte in totaal 50 eieren) waarbij gebruik werd gemaakt van goud, zilver en kostbare edelstenen.
 
pisanki eieren  Paasei van Fabergé
 
Links pisanki eieren rechts een Fabergé ei
 
Een paasei is een beschilderd, beplakt of chocolade-ei, dat met pasen wordt verstopt, dit dan weer door de protestantse traditie. Eieren zijn van oudsher het symbool van de vruchtbaarheid en oneindigheid (waarschijnlijk daarom de vraag wie was er het eerst, de kip of het ei?) In het oude Perzië en Egypte is het een gebruik om met nieuwjaar versierde eieren te schenken aan vrienden en familie. Het ei wordt vanuit haar symboliek ook verbonden met Jezus. De eierschaal is dan het graf dat de gestorven Jezus omhult, maar dat uiteindelijk wordt geopend voor nieuw leven. De traditie komt voort uit de heidense lente-rituelen. Deze feesten waren gewijd aan de godin Ostare, de Germaanse godin van de dageraad, nog te herkennen in de Duitse en Engelse benaming voor pasen (Ostern, easter). Ostare werd afgebeeld met een haas en eieren als symbool van de vruchtbaarheid. Bij de kerstening van Europa werden deze symbolen opgenomen in de nieuwe christelijke religie. In Duitsland ontstaat de mythe voor kinderen dat paaseieren geen gewone eieren zijn, ze worden gelegd door de paashaas die kinderen die het hele jaar zoet zijn geweest daarvoor zal belonen (ons Sinterklaasfeest) met eieren van chocolade of suikergoed. Vanaf de 18e eeuw worden er pas zoetigheden vervaardigd, eerst haasjes van deegwaar en suiker, later wordt dit vooral chocolade.
 
Ostara  haasje   Ostara
 
Links en recht een afbeelding van de godin Ostare
 
Een duidelijke link tussen de haas en de eieren wordt gevonden bij de Germanen en wel bij de Germaanse godin Freya (de godin van de liefde,  en de vruchtbaarheid) Freya heeft een haas als lievelingsdier. Het dier krijgt een bijzondere betekenis in de Germaanse mythologie. In een vorig leven is de haas geen wild, maar gevogelte geweest. Freya laat het dier eieren verstoppen bij het aanbreken van de lente, zodat de grond vruchtbaar is en een rijke oogst verzekerd wordt. Ook bestaat de mythe dat de haas een vogel zou zijn geweest die haar eieren zo goed verstopte voor de godin van de dageraad Ostara, dat deze haar in een haas veranderde die de eieren moest gaan zoeken. Zo zijn er veel varianten van de legende van de paashaas. De haas vermeerdert zich in zo’n snel tempo dat het dier, voor de intrede van het konijn in ons werelddeel, symbool werd van de vruchtbaarheid, de lente en het nieuwe leven.
 
haas  freya
 
Links een afbeelding van de godin Freya
 
Overigens is in Beieren de haas vervangen door een haan, in Tirol door een kip, in Thüringen en Westfalen door een vos en in Hannover door een koekkoek. Er zijn nog veel meer mythen en legenden over pasen, het paasei en de paashaas waarin zelfs de klokken op Witte Donderdag uit de kerktorens naar Rome vertrekken om paaseieren te halen. Vanaf de dienst op donderdagavond zwijgen de klokken tot aan de vooravond van pasen, daarna keren ze terug in de paasnacht en strooien eieren in het rond. Wie het nu nog weet wat we eigenlijk vieren mag het zeggen!
Uiteindelijk vieren we gewoon een oud heidens lente-ritueel.
 
 
 
Advertenties

Posted 6 maart 2008 by Ann McDunn in Sagen, Mythen en Legenden

13 responses to “Pasen, paaseieren, paashaas, mythen en legenden

Subscribe to comments with RSS.

  1. Het ei als vruchtbaarheidssymbool snap ik nog wel maar de link met een gekruisigde, en wederom opgestane christus is nog steeds ver te zoeken. Voor die enkeling die het feest daadwerkelijk viert ter ere van iemand die 2000 jaar geleden aan een kruis werd gespijkerd zal zich niet zo druk maken om hazen en eieren. Zelf hou ik van chocolade .. en in de vorm van een eitje gaat dat er best in ann …… ook met kerstfeest 🙂

    Fijn weekend en pasen 2016

    • Het is ook maar symboliek Henk, en niet eens het onze 😉 Inmiddels zijn de “geleerden” er niet eens over uit wie er nu eigenlijk aan het kruis is gespijkerd. Ik denk dat heel veel mensen Pasen gewoon vieren omdat het extra vrije dagen zijn, en daar ben ik er ook eentje van, al zijn de dagen van anderen in mijn geval belangrijker dan die van de werkende mensen. Maar je krijgt bezoek en chocolade in de vorm van eitjes hoort er nu eenmaal bij, die heb zelfs ik en ze smaken prima. Fijn Paasweekend Henk.

  2. was mijn emailadres vergeten vermelden…namelijk pieter_teuwen@hotmail.com ;)…bedankt

  3. hallo, ik ben een student van het Sint-Lievenscollege (Gent) en doe een eindwerk in verband met symbolen en rituelen…een onderdeel van mijn eindwerk is Pasen…Nu vroeg ik mij af uit welke bronnen je deze informatie gehaald hebt…of is het een samenraapsel van het internet?…indien je de individuele bronnen niet meer kunt vermelden mag ik dan deze website als bron noteren in mijn eindwerk?…Ik moet doet immers vragen anders doe ik zogezegd aan ”plagiaat”…alvast bedankt…Groeten Pieter

  4. Dat verhaal van de klokken en Rome is waar ! Echt waar, het is Vlaams en ieder jaar maakte ik met mams en nest in de tuin voor als de klokken terugkwamen met hun eieren. We moesten er tekeningen over maken op school en ik had alle klokken ondersteboven getekend. De juf vroeg waarom ik dat gedaan had want dat hoorde niet waarop antwoorde dat anders geen enkel ei Belgie zou halen.
     
    Op een morgen vroeg ging ik plassen ik was denk ik 6 en trof mams aan in de keuken met haar armen vol eieren. Vol ongeloof staarde ik haar aan, ofschoon ik toch wel twijfelde en vroeg paniekerig : "En Sinterklaas ??? Die bestaat dan ook niet ????" Het was  heel ingrijpend. Maar tja ik was kind alleen en had wel meerdere afwijkingen. Mijn ouders zaten te discussieren over op wie ze zouden gaan stemmen en opeens barstte ik in dikke tranen uit. Waarom die w me stikverbaasd aankeken en vroegen wat scheelt er je nu zo opeens ? Waarop ik snikte : "jullie moeten voor mij stemmen". Toen was ik ca 4.

  5. Lieve Ann, jeetje wat een paasverhaal! Maar wel leuk om lezen wat er eigenlijk allemaal achter de eieren en de paashaas zit.
    Daar denk je niet altijd zo bij na. Het is feest en daarmee klaar. Ook al ben ik katholiek opgevoed.
    Maar eigenlijk is het met al die feesten zo, je viert feest en je eet een hoop, maar waarom eigenlijk?
    Maar niet alle feestdagen is het voor mij feest, want als je in de zorg werkt moet je ook werken op die dagen…Zo ook met pasen, erg vind ik het niet. Alles gaat gewoon door he?
    1e paasdag moet ik werken, maar 2e paasdag kan ik een lekker ontbijdje met een eitje nemen.
    Dankje voor de informatie rondom pasen.
     
    Liefs Annelies

  6. Hallo Ann,
    Mooi verhaal! Ik ben katholiek opgevoed en weet nog wel wat er met pasen gevierd wordt. Maar de symboliek rondom het paasfeest heb ik eigenlijk nooit helemaal begrepen. Maar ach, het is wel gezellig met al die gekleurde paasversiering. Ook geniet ik van de muziek zoals de Matheuspassion van J.S. Bach
    Groetjes,
    Marjo

  7. Hallo Ann, je hebt hier vast veel tijd in gestoken om dit allemaal uit te zoeken. Mooi gedaan, met mooie kleurige plaatjes erbij. Vroeger, toen de kinderen klein waren, was het natuurlijk erg gezellig eieren te schilderen aan tafel en ook verstopten we eitjes in de tuin. Maar mijn huis versieren met allerlei takken met eieren erin en beestjes hier en daar…dat heb ik nooit gedaan.
    Wij doen niets bijzonders met de Pasen. De versieringen laat ik liever aan anderen over. Door de commercie wordt je vaak het een en ander opgedrongen om van alles te gaan doen. Maar ik moet zeggen, in de bloemenwinkels staan wel soms artistieke mooie lentestukjes. Dat ziet er vrolijk uit.
    Vele groetjes

  8. prachtig mooi ann
    heb ooit werk stuk gemakt over passen heb hem nog
    omdat ik zo slecht in nederlands ben heb ik cursses gevolgt hier in lenmmer kreegen we op  drachten
    was ook paarsen bij herken hier weer veel van heel mooi

  9. HAllo Ann,
    Wàt een mooi èn uitgebreid verhaal, daar heb ik niets aan toe te voegen.
    Alleen mijn eigen verhaal; ik ben wel op gegroeid met het Christelijk geloof.
    Bij ons was er geen versiering. (doe ik nu ook bijna niet)
    Wij dachten dus aan het verhaal van de kruisiging van Jezus en aan de Opstanding.
    Verder hadden wij wel een Paasmaaltijd, met genoeg gekookte eieren en Paasbrood.
    En dan met het hele gezin en "aanhang" gezellig aan tafel.
    ‘k Denk er nog vaak aan terug!
    Lieve groet, Liza
     
     

  10. Lieve Ann wat heb je er weer een boel werk van gemaakt een prachtig duidelijk Paasverhaal
    schitterend geïllustreerd, chapeau!
     
    Ik dacht even terug aan vorig jaar Pasen een schitterend mooie zonnige dag met idd mijn héle
    familie buiten in de tuin een uitgebreide brunch en natuurlijk eitjes zoeken met mijn kleinkind,
    was super gezellig dat hoop ik dit jaar weer te herhalen…>>>
     
    Lieve groetjes Benona 
     

    «»Vosje«»
  11. Hai Ann, ik moet je broer daar gelijk in geven, dit is een heel verhaal waar eigenlijk niemand van weet wat pasen nou eigenlijk inhoud, ja een cristenenfeest, maar wij zijn zelf daar niet mee opgegroeid. Ik kan me nog wel herinneren dat ik als klein meisje
    vroeger mat de schoolklas rond wandelden met een versierde stok met daarop een haantje van brood. Ja, en het verstoppen van
    eieren hebben we ook nog gehad. Maar eigenlijk is het voor de meeste mensen 2 vrije dagen. Maar nu zijn ze hele huizen al aan het versieren met paastakken met van alles en nog wat er in, het word steeds erger, tot paas serviezen toe. wij hebben met onze kinderen ook eieren geschilderd maar een feest? Vroeger had je dat niet dat je je hele huis versierde. ik was van de week aan het mailen met een vrouwtje uit belgie en die moest ook nog van alles en nog wat in huis halen om de kamer te versieren en de tuin ook. Maar alles wordt steeds commercieler sinterklaas, kerst, valentijn en nou het pasen, word ik nou gek of verdienen alleen al die winkels er aan?
    Maar het is een heel mooi verhaal en dat heb ik dus eigenlijk nooit geweten, ben toch blij dat ik je verhalen lees want dan kom je nog eens wat te weten.
    Groetjes en liefs van Ria

    Lady Flower Power
  12. Dear Ann,
    Wat heb je dit weer mooi in woord en beeld gebracht.
    Voor een hoop mensen is dit een opfrissertje wat het Paasfeest eigenlijk inhoud,ik denk dat een
    hoop mensen het niet eens meer weten.
    Kus,Edward.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: